abonneren
article
Columns

Witte nachten in Petersburg - Jan Lepeltak

De stad Petersburg staat bekend om haar witte nachten: half tot eind juni gaat de zon er bijna niet onder. Dat maakt het moeilijk om in slaap te vallen. En dus maken mensen een ommetje: om half twee ’s nachts lopen horden ouders met kinderen nog gezellig over straat. De witte nachten zijn een feestje. Maar niet voor ons.

Half juni midden jaren ’90 waren wij, een groepje Nederlanders, in Petersburg. Dit vanwege een Nederlands-Russisch project waaraan scholen in Moskou en Petersburg deelnamen. Het ging om de introductie van een educatief Bulletin Board Systeem [BBS] dat we begin jaren ’90 met succes in Nederland hadden ontwikkeld. Een ‘poor mans’ internetverbinding over de gewone telefoonlijn met analoge modems waar content, lesideeën en ervaringen mee werden uitgewisseld. Eigenlijk een toepassing van web 2.0 avant la lettre, maar dan anders.

De reis was niet geheel soepel gestart. We zouden een dozijn ‘oude’ modems meenemen en projectleider Albert had me gevraagd of ik me daarover wilde ontfermen. Niets vermoedend had ik een en ander in mijn grote Samson-koffer gestopt. Dat deze bij de Russische douane door een X-ray apparaat zou gaan, was mij niet bekend. Hoe leg je uit aan een jonge Russische militair, wiens vreemde talenkennis niet verder gaat dan de woorden Yes and No, dat het modems betreft voor een te installeren bulletinboard? “Bulletinboard, Modem? Nje pahneemahoo.” Er werden officieren bijgehaald en de stemming werd grimmiger na een onhandige poging om de heren tot andere gedachten te brengen via een persoonlijk bijdrage in hun onkosten. Dat we uiteindelijk [zonder iets te betalen] door mochten, kwam door onze geloofsbrieven, vergezeld van dikke stempels die projectchef Albert kon overhandigen.

We gingen op scholen en op de Herzen Universiteit workshops geven. De ontvangst was steeds hartverwarmend. Kinderen voerden stukjes op. Cadeautjes werden uitgewisseld. Er hangt bij mij nog steeds een prachtig schilderijtje van de 5- jarige Katya Korokova aan de muur.

Scholen waren er trots op als ze beschikten over veel extra faciliteiten, meestal te danken aan bemiddelde weldoeners die hun kinderen op desbetreffende school hadden. Op een school in een buitenwijk van Petersburg schoof bijvoorbeeld een zeer duur geklede, jonge zakenman aan. Ik zal hem Pjotr noemen. Zijn grote Mercedes met een Wit-Russisch nummerbord verraadde zijn plotseling verworven rijkdom. Pjotr had gezorgd voor computers, video- en geluidsapparatuur waar ook een Nederlandse school jaloers op zou zijn geweest. Maar er was iets vreemds aan Pjotr. Hij was een vaag figuur die elke vraag over zijn Wit-Russische activiteiten uit de weg ging en hij maakte op ons allen een uitgesproken criminele indruk.

Onze laatste workshop eindigde in een stevige lunch met zang, dans, spijzen en drank. Het gehele docententeam genoot van de door ons gesponsorde cake en taarten, de gebraden kippen, de heerlijke zalm en salades. En niet te vergeten de wodka, de Georgische cognac, de thee en het bier. En dat alles in volstrekt willekeurige volgorde. De muzieklerares zorgde voor ondersteuning met mandoline en accordeon en wij, de overigen, zongen en dansten [jawel] gezellig mee. Tegen drieën ‘s middags stond ons busje voor ons klaar. Onderweg viel het verschil tussen dag en nacht weg: na het starten van de motor waren we binnen enkele minuten in diepe slaap gevallen. De witte nachten en de wodka hadden hun werk gedaan.

Jan Lepeltak
j.lepeltak@lepeltakenpartners.nl

blog comments powered by Disqus