Het programma Digitaal is oorspronkelijk ontwikkeld door logopediste mevrouw Atie K

Het programma Digitaal is oorspronkelijk ontwikkeld door logopediste mevrouw Atie Köbben- van Vessem als oefenprogramma voor afasie* patiënten. Eerder ontwikkelde zij het programma Kompro2000 voor dezelfde doelgroep. Het programma bestaat uit duizenden taaloefeningen met daaraan toegevoegd ruim 1000 eigen gemaakte kleurenfoto’s van voorwerpen, mensen, dieren en activiteiten.

Het programma is zowel met de muis als het toetsenbord te besturen. Aan het programma zijn ook zestien educatieve spelletjes, waaronder een aantal woordspelen, extra toegevoegd. De uitgeefster geeft het programma in eigen beheer uit. Ook onderwijsinstellingen mogen haar  programma aanschaffen en onbeperkt gebruiken tegen  minimale kosten.

installatie
We ontvangen per post het programma op cd-rom. De installatie verloopt probleemloos en we merken direct dat het volledige programma [100mb] vanaf de server kan draaien en lokaal géén systeembestanden nodig heeft. Binnen ‘no time’ heeft u dus Digitaal op alle computers in de school actief. Vanaf de website downloaden we de handleiding. Deze is duidelijk en zeer volledig. We starten het programma op en komen direct in het hoofdmenu van Digitaal.

opties

Het programma kent geen begeleiders module waar oefeningen voor een gebruiker vooraf klaar gezet kunnen worden of waar achteraf precies de resultaten zichtbaar en terug te halen zijn. Wat dit betreft is Digitaal een nogal ‘plat’ oefenprogramma. Wel kunnen we voor alle oefeningen eenvoudig het lettertype instellen en kunnen we per gebruiker het programma laten onthouden aan welke oefening het laatst gewerkt is. Ook bezit het programma de mogelijkheid snel een opgave te zoeken. De multiple choice opgaven kunnen we op 4 of 2 antwoorden instellen.

oefeningen
We bekijken alle oefeningen. De oefeningen zijn verdeeld in vijf rubrieken: oefenen met typen, oefeningen op woordniveau, oefeningen op zinsniveau, woordspelletjes en spelletjes. Elke rubriek bestaat uit een aantal oefeningtypen met vele opgaven. De schermopbouw is in alle oefeningen dezelfde. Rechts bovenaan zien we een mannetje. Klikken we hierop dan krijgen we een korte tekstuele uitleg van de oefening.

Iedere oefening heeft drie moeilijkheidsgraden. Het aantal sterretjes geeft de hoogte van de graad aan. Middels het –teken of het +teken kunnen we de moeilijkheidsgraad veranderen. De knop met het luidsprekertje regelt het geluid. Standaard staat deze uit en dient de gebruiker op de button ‘PRAAT’ te klikken om een gesproken zin of woord te horen. Als de luidspreker op ‘AAN’ staat worden alle teksten direct uitgesproken. Met de < knop en de > knop kunnen we door de oefening bladeren en met de = knop wordt de opgave herhaald.

Klikken we op de ‘HULP’ button , dan wordt de éérste letter van een opgave gegeven, of wordt één van de foutieve antwoorden ‘weggestreept’. Alle hulpknoppen zijn ook met de functietoetsen op het toetsenbord aan te sturen. Dit is handig, want op deze manier is het hele programma gemakkelijk met het toetsenbord te bedienen en dit scheelt inspannende muishandelingen. De typeoefeningen bestaan uit het natypen van letters, woorden en zinnen. De oefeningmodule op woordniveau kent tien varianten, die op zinsniveau vier.  Van gemakkelijke oefeningen tot lastige , waar soms aardig leesniveau [minimaal AVI-5] vereist wordt.

Alle oefeningen zijn qua opzet eenvoudig zelfstandig te maken. De navigatie in het programma is helder vormgegeven. De losse woorden worden allemaal uitgesproken. Bij de oefeningen waar zinnen gebruikt worden is veelal leesvaardigheid vereist. Het apart laten voorlezen van de zinnen is dan niet mogelijk. Na ieder goed gemaakte opgave is de feedback wat summier, vinden wij. Het uitlegmannetje kijkt dan even blij. Ook wordt voor de gebruiker tijdens het werken geen goed- fout registratie in beeld gebracht.

spelletjes

De spelletjes zijn er als extra bijgeleverd. Mastermind, tangram, vier op een rij etcetera. Erg leuk vinden wij de [schuif]puzzel opdracht, zeker omdat heel gemakkelijk hierin foto’s geïmporteerd kunnen worden. Op deze manier kan een leerling bijvoorbeeld een puzzel maken van zijn eigen foto. De moeilijkheidsgraad van de puzzel is instelbaar van 4 tot, schrik niet, 625 stukjes ! Op de bijbehorende website van Digitaal staan nog enkele extra oefeningen en een aantal aardige fotoraadsels. Vooral de rarekiekjes zijn leuk om met [jonge] leerlingen te bespreken. De uitgeefster wil het aanbod oefeningen op de site in  de toekomst verder gaan uitbreiden.
 
conclusie
Digitaal is een uitstekend zelfstandig te gebruiken oefenprogramma. Oorspronkelijk gemaakt voor mensen met afasie , maar zeker ook bruikbaar in het onderwijs aan leerlingen met lees- en taalachterstanden, zoals anderstalige, autistische of dyslectische leerlingen. Als extra oefenstof is het programma ook in te zetten op de basisschool of voor leerlingen in de thuissituatie. Het programma bevat vele taaloefeningen op verschillende niveaus. Bij een aantal oefeningen is technisch leesvaardigheid op minimaal AVI-5 niveau vereist. Gebruikte zinnen in het programma worden niet altijd uitgesproken, losse woorden wel.

Het zou mooi zijn als in een update van het programma ook de mogelijkheid wordt ingebouwd de zinnen voor te laten lezen. Alle schermen  van het programma zijn rustig en eenduidig opgebouwd en alle hulpknoppen zijn functioneel. Vooral voor leerlingen uit het speciaal onderwijs heel belangrijk.  Het aantal oefeningen is zeer gevarieerd en de gebruikte foto’s [ruim 1000 !]  zijn prachtig en van zeer goede kwaliteit. De extra [woord]spelletjes zijn met zorg geselecteerd uit het al bestaande grote aanbod spelen, maar door leerlingen zeker educatief verantwoord te gebruiken. Vooral de puzzelopdracht is leuk, omdat hierin ook eigen fotomateriaal geïmporteerd kan worden.

Het programma kent geen leerkrachtregistratie module en achteraf is dan ook niet terug te zien hoe een leerling de opgaven heeft gemaakt. Ook vinden wij de feedback na een goed antwoord wel erg sobertjes. Dit is jammer, maar gezien de kostprijs ook niet te verwachten. Digitaal is een nogal ‘plat’ oefenprogramma met geen extra toeters en bellen eraan. Het programma werkt uitstekend op een netwerk en de aanschafprijs is extreem laag. Daarom raden we iedere school aan dit bijna freeware programma aan te schaffen. U heeft dan direct een grote hoeveelheid extra gevarieerde  oefenstof voor uw leerlingen in huis. Bestellen van het programma kan door een mailtje te sturen naar de uitgeefster en het verschuldigde bedrag over te maken. Binnen enkele dagen heeft u het programma dan in uw bezit.
 

internet

www.afasie-digitaal.nl

uitgever

Mevr. Atie Köbben- van Vessem 

prijs
programma Digitaal € 12,50 schoollicentie, onbeperkt aantal gebruikers
gebruik website www.afasie-digitaal.nl  gratis

inzet

primair onderwijs – speciaal onderwijs

systeemeisen
minimaal Pentium 100 processor
Windows ’98 of hoger
16 Mb werkgeheugen [RAM]
SVGA grafische kaart 800x 600
geluidskaart
boxen of koptelefoon

bron: Vives juni 2007