In het najaar van 2012 deed Noordhoff Uitgevers onderzoek naar de rol van docenten binnen het innoverende onderwijs. Hiervoor werden 400 docenten ondervraagd. Interessante vragen over de veranderende rol van de docent, de toegevoegde waarde van digitaal materiaal en nieuwe behoeften van docenten en leerlingen werden beantwoord.

In het najaar van 2012 deed Noordhoff Uitgevers onderzoek naar de rol van docenten binnen het innoverende onderwijs. Hiervoor werden 400 docenten ondervraagd. Interessante vragen over de veranderende rol van de docent, de toegevoegde waarde van digitaal materiaal en nieuwe behoeften van docenten en leerlingen werden beantwoord.

 

Door een tal aan nieuwe mogelijkheden dat het innovatieve onderwijs met zich meebrengt, wordt het lesgeven steeds uitdagender. Maar liefst 85 procent van alle docenten vindt de huidige onderwijstijd boeiend. Ko Doncker, conrector op de Katholieke Scholengemeenschap Hoofddorp: “Tegenwoordig moet je een beetje een SBS6-stijl hebben. Het moet niet te lang duren, je moet heel veel verschillende vormen toepassen en het vergt veel meer creativiteit van je als het vergelijkt met het onderwijs van 30 jaar geleden.” Leerlingen bij de les houden is dan ook een stuk ingewikkelder dan tien jaar geleden, zo stellen zeven van de tien docenten. Driekwart van alle docenten heeft hierdoor een groeiende behoefte aan ondersteuning en inspiratie om de huidige generatie leerlingen beter te begrijpen. Vooral op het gebied van sociale media zijn leerlingen moeilijk te volgen.

 

Veranderende rol
Met het veranderende onderwijs verandert ook de rol van de docent, zo stellen acht op de tien docenten. Hierbij is een duidelijke verschuiving zichtbaar van sturende docent naar een meer coachende docent. Arend Smit, directeur van het Corlaer College te Nijkerk: “Je kijkt steeds meer naar wat de leerling individueel nodig heeft. Op die manier kan je talenten naar boven te halen. Met alle digitale middelen kan je leerlingen van de juiste informatie voorzien, en hen ook volgen in hun ontwikkeling.” Een kleine meerderheid [62%] is anders gaan doceren sinds de opkomst van digitaal materiaal. Van krijtbord naar digibord en van reactief naar interactief. Inspelen op de leerling als individu staat hierdoor steeds hoger in het vaandel.

 

Digitaal materiaal zeer populair
Vrijwel alle docenten [96%] maken gebruik van digitale materialen. Het grootste voordeel? Digitale middelen maken het doceren leuker – zo stelt driekwart van alle docenten – en er wordt nauwer ingespeeld op actualiteiten en de belevingswereld van leerlingen. Daniel Linthout  van het Atrium in Amersfoort: “Door het aanbieden van digitaal materiaal wordt het doceren leuker voor de docent en het leren leuker voor de leerling. Je hebt bijvoorbeeld lesmateriaal, waarbij je in quizvorm op een antwoord kan stemmen [via de smartphone]. Dat is een mooie manier om leerlingen veel meer te betrekken in het onderwijs. Op die wijze kan je ook veel beter aansluiten bij de belevingswereld van de leerling.” Daarnaast is het met digitaal materiaal eenvoudiger om leerlingen individueel te bedienen. Erwin Lutteke, directeur van het Isendoorn College te Warnsveld: “Met digitale leermiddelen kan je meer inspelen op verschillende leerstijlen en het hier en nu. Op die manier kan je veel meer onderwijs op maat bieden, en kom je dichter bij de leerling.”

 

Behoefte aan kennis en inspiratie
Ondanks dat vrijwel alle docenten gebruik maken van digitaal lesmateriaal, geeft bijna tweederde van de docenten aan, dat zij behoefte hebben aan meer kennis en inspiratie rondom digitale toepassingen. Uit gesprekken met docenten komt naar voren dat docenten graag gebruik maken van digitale middelen, maar vaak niet goed weten wanneer ze wat moeten inzetten tijdens de les. Een voorbeeld wat hierin steeds naar voren komt, is de implementatie van mobiele telefoons en sociale media in de les. Docenten willen het graag toepassen, maar kennen niet altijd de mogelijkheden binnen de contexten. Peter van Montfrans, docent op het Corlaer College te Nijkerk: “Ik zou graag meer sociale media willen inzetten tijdens de les. Ik doe het nu wel, maar ik zou het vaker willen doen.”

 

De kracht van nieuw materiaal
Wat karakteriserend is binnen het gehele onderzoek, is dat docenten steeds meer willen inspelen op de leefwereld van hun leerlingen. Dit verklaart mogelijk ook het verlangen [74%] naar onbeperkte toegang tot het nieuwste materiaal. Werken met het nieuwste materiaal draagt ook zeker bij aan de kwaliteit van het onderwijs, zo stelt Arend Smit, directeur op het Corlaer College te Nijkerk: “Je moet leerlingen prikkelen, uitdagen en nieuwsgierig maken. Dat kan met het nieuwste materiaal. Het digitale materiaal biedt ook zo veel meer mogelijkheden om mee aan de slag te gaan. Dat is heel erg goed voor de kwaliteit van het onderwijs.”

 

Keuzevrijheid is het codewoord
Computer, tablet of toch het boek? Het maken van een keuze is voor docenten vaak moeilijk. Harco Enting, commercieel directeur bij Noordhoff Uitgevers: “In de afgelopen jaren hebben we gemerkt dat docenten toch vaak voor het boek kozen uit veiligheid. We willen als uitgever de docent helpen met het innoveren van het onderwijs, docenten laten uitblinken in hun vak. Door het bieden van keuzevrijheid in het gebruik van digitale leermiddelen, én ze daarnaast te wijzen op alle extra mogelijkheden die dit materiaal biedt.” Docenten willen af van vierjarige abonnementen op methoden en kiezen liever zelf wanneer zij een boek of digitale leermiddelen inzetten. Twee op de drie docenten kijken dan ook uit naar een methode in abonnementsvorm, en maar liefst negen van de tien dromen van onbeperkte toegang tot al het les- en docentenmateriaal. Als docenten in deze behoefte worden voorzien, neemt de vrijheid toe: zij kunnen zelf bepalen welke materialen zij op welk moment inzetten. Switchen tussen boek, tablet of pc wordt hierdoor een stuk eenvoudiger en innovatie kan op eigen tempo bepaald worden. Belangrijke voorwaarden, zo stelt Erno Mijland, spreker en schrijver over eigentijds onderwijs en ict: “Flexibiliteit en actualiteit in het aanbod van leermiddelen voor het onderwijs is een must om innovatie van de grond te krijgen én in te spelen op de behoeften van individuele leerlingen. Passend lesmateriaal motiveert om mee aan de slag te gaan, innovatief lesmateriaal geeft leraren en leerlingen de kans om te ontdekken wat werkt.”

www.noordhoffuitgevers.nl