Tijdens de

Tijdens de ‘Challenge Blended Learning’ verdiepten tweede- en derdejaars pabostudenten van Avans Hogeschool in Breda zich in het onderwijs van de toekomst. Hoe zien zij dat en wat is ervoor nodig om het te realiseren? Gedurende tien donderdagavonden gingen elf studenten aan de slag met mogelijke ingrediënten zoals sociale media, programmeren, 21st century skills en apps. Waarbij vooral de vraag ‘hoe pas je deze elementen toe in het onderwijs’ centraal stond.

Om deel te nemen aan de ‘Challenge’ moesten geïnteresseerden hun motivatie vastleggen. Op basis daarvan werden studenten uitgenodigd om mee te doen. Lyan Bruël legde haar motivatie vast op film: “Ik heb mezelf gefilmd in mijn stageklas. Dat vond ik wel passen bij het thema en het was daarmee meteen een eerste opdracht.” Ook Maud Geboers koos voor een filmpje: “Ik wilde heel graag meedoen. Het leren toepassen van ict in het onderwijs vind ik essentieel. De maatschappij is op dat vlak snel veranderd. Tien jaar geleden ben ik van de basisschool afgegaan en het is ongelofelijk hoe anders de wereld er nu uit ziet. Je zit op school om deel uit te maken van de maatschappij en school moet daar dan ook goed op aansluiten. Dat is nu niet zo, vind ik. Er is dringend behoefte aan vernieuwing. Digitaliseren is daarin het belangrijkste thema. En daar wordt nog veel te weinig aan gedaan op scholen.” Volgens Myrthe Wessels is dat niet zo vreemd: “De ontwikkeling is zo snel gegaan dat leerkrachten die nu op scholen werken hier niets over hebben geleerd. Sterker nog, degenen die dit jaar van de pabo afkomen, zijn er ook niet op voorbereid. Wij zijn de eersten die ons er echt meer in verdiepen.”

Onderwijs opnieuw vormgeven
De studentes zijn vooral geïnteresseerd in hoe je met ict het onderwijs kunt verrijken en verbeteren. “Op scholen zijn vaak wel een paar leerkrachten handig met ict”, vertelt Lyan. “Op een van mijn stagescholen was er bijvoorbeeld iemand die stopmotionfilmpjes maakte. Dat is natuurlijk hartstikke leuk, maar dat is niet wat het onderwijs werkelijk gaat vernieuwen. Je moet het veel breder zien. Als wij straks voor de klas staan, moeten we weten hoe we ict kunnen inzetten om ons onderwijs te ondersteunen. Hoe je laptops, tablets of telefoons kunt gebruiken om kinderen beter te laten leren.” Maud vult aan: “Iedereen zegt te weten hoe je met een laptop omgaat, maar wacht maar totdat hij kapot gaat. Dan blijkt er geen back-up te zijn en weet niemand wat er precies aan de hand is. Onze kennis is wat dat betreft maar heel basaal.” Myrthe: “We moeten opnieuw nadenken over hoe we het onderwijs vorm kunnen geven met de mogelijkheden die we vandaag de dag hebben. Een van de avonden tijdens de Challenge ging over Flipping the Classroom. Dat is interessant! Vaak geef je op school instructie en krijgen kinderen opdrachten als huiswerk mee. Wat zou er gebeuren als kinderen de instructie juist thuis bekijken en je daarna samen in de klas aan de opdrachten werkt. De leerkracht kan dan meer bijdragen dan wanneer hij of zij alleen maar vertelt wat de kinderen zelf ook kunnen lezen of bekijken.”

Er gebeurt nog te weinig
De komende jaren moet er veel veranderen op scholen. Maud: “Als ik om me heen kijk, vind ik dat er nog veel te weinig gebeurt. Ict, o ja dat is belangrijk maar ondertussen wendt iedereen het hoofd af en denkt ‘dat komt vanzelf wel’. Terwijl ict vandaag de dag net zo belangrijk is als rekenen en taal. Als je niet met een computer om kunt gaan, heb je een probleem. Dan kun je eigenlijk niet functioneren in deze maatschappij.” “Ik heb toch een ander beeld”, zegt Lyan. “Op de scholen waar ik stage liep, waren leerkrachten en besturen wel degelijk bezig met het formuleren van een visie. En op de school waar ik nu stage loop, hebben de kinderen geen boeken meer.” Myrthe probeert op haar stageschool ict een grotere plek te geven: “Dat is best lastig. Want ik zie het als een verrijking van de les, maar de leerkracht ziet het als een extra moeilijkheid. Leerkrachten hebben te weinig kennis en mensen houden nu eenmaal niet van veranderen. Dat zie je toch ook hier op de pabo? Iedere student heeft een telefoon bij zich. Maar die wordt vrijwel nooit ingezet tijdens de les. Zonde, want je kunt hem gebruiken om studenten te laten stemmen op een stelling of antwoorden van een quiz. Of laat ons een filmpje maken met praktijkvoorbeelden in plaats van weer een saaie samenvatting schrijven.”

Verplichte cursussen voor leraren
Een deel van de onderwijsvernieuwing kan tot stand worden gebracht als er op de pabo meer aandacht voor komt. “Wat mij betreft stellen ze op elke pabo deze Challenge verplicht”, zegt Lyan. “Als iedereen op de pabo ermee te maken krijgt, groeit het uiteindelijk wel in het onderwijs.” “Dat gaat te langzaam”, zegt Myrthe. “Ik vind dat je de huidige leerkrachten moet verplichten om cursussen te doen. Anders komen wij straks met onze kennis en vaardigheden op die scholen en dan staat niemand ervoor open.” Maud: “Ja, ik hoop echt dat meer leraren zich bewust worden van het feit dat er nu iets moet gebeuren. Neem het initiatief en wacht niet af. Je zit niet voor niks in het onderwijs en onderwijs draait om leren!”

De onbekende weg kiezen
En hoe denken de studentes zelf hun kennis up-to-date te houden als ze eenmaal voor de klas staan? Myrthe: “Ik denk dat achterlopen bijna niet kan bij onze generatie. Het gaat zo snel en je moet het wel bijbenen. Ik ben er ook van overtuigd dat je kunt bijblijven als je het maar wilt.” “De opa van een vriend van mij is 85 en hij heeft een tablet”, zegt Maud. “Hij wil het leren en er tijd in moeite in steken en dan lukt het ook.” “Toch denk ik dat je ervoor moet waken”, zegt Lyan. “Ik kan me nog herinneren dat een jongen op de lagere school in de klas vertelde dat we allemaal van video naar dvd zouden gaan. Dat geloofde ik toen niet. Je bent toch geneigd om aan het oude vast te houden. Maar voor je het weet hebben de ontwikkelingen jouw ideeën en overtuigingen ingehaald.” Maud: “Ik herken dat wel. Ik wilde eigenlijk geen techniekles geven. Daar had ik allerlei redenen voor. Het past niet bij me en ik ben er niet goed in. Uiteindelijk heb ik het toch gedaan. Ik heb er zo veel van geleerd! De kinderen vonden het leuk en ikzelf tot mijn verbazing ook! Het is spannend om de onbekende weg te kiezen, maar het geeft ook veel voldoening.”