Novoskript is ontstaan doordat twee leerkrachten uit het basisonderwijs onvrede hadden over reguliere schrijfmethoden Ton Baan, gespecialiseerd in motorische ontwikkeling bij kinderen en Jos Bruschke, schrijfdidacticus, hebben aandachtig naar de praktijk gekeken en geconstateerd dat veel methodieken onvoldoende afgestemd zijn op de motorische ontwikkeling van kinderen.

Novoskript is ontstaan doordat twee leerkrachten uit het basisonderwijs onvrede hadden over reguliere schrijfmethoden Ton Baan, gespecialiseerd in motorische ontwikkeling bij kinderen en Jos Bruschke, schrijfdidacticus, hebben aandachtig naar de praktijk gekeken en geconstateerd dat veel methodieken onvoldoende afgestemd zijn op de motorische ontwikkeling van kinderen.

Motoriek en schrijven
Novoskript is gebaseerd op moderne inzichten op het gebied van motoriek en schrijven. Motorische activiteiten en schrijfoefeningen worden met elkaar geïntegreerd. Het motoriekgedeelte van Novoskript biedt een scala aan gevarieerde bewegingsactiviteiten voor alle leerlingen in de basisschoolleeftijd. Het schrijfgedeelte concentreert zich in de groepen drie, vier en vijf op het oefenen van letters & cijfers, verbindingen en hoofdletters. Voor de groepen zes, zeven en acht ligt het accent op temposchrijven. In de bovenbouw is nadrukkelijk aandacht voor creatief schrijven. De methode biedt leerlingen van groep één tot en met acht honderden verschillende bewegings- en schrijfactiviteiten aan. Bij de methode Novoskript wordt ook het computerprogramma Novoskript Digitaal geleverd.

Bedenker Ton Baan licht de keuze voor Novoskript Digitaal toe: ‘Het geschreven handschrift is in onze maatschappij van groot belang: leren schrijven is leren communiceren. Schrijven is één van de moeilijkste basisvaardigheden die een jong kind moet leren. Tijdens het schrijven worden veel deelvaardigheden tegelijk uitgevoerd: het schrijfgerei vasthouden, hard of zacht duwen op de pen, de beweging versnellen of juist vertragen én de juiste verbindingen maken. Kinderen die voor het eerst leren schrijven krijgen direct pen of potlood in handen waarmee ze op papier mogen gaan ‘krabbelen’.

Nieuw aspect in schrijfonderwijs
De meeste schrijfmethodieken laten leerlingen de schrijfpatronen direct in een werkschrift oefenen. Novoskript Digitaal wil, voorafgaand aan de schrijfoefeningen op papier, een nieuw aspect in het schrijfonderwijs inbrengen. De vorm, bewegingsrichting én de oriëntatiepunten van de schrijfletters en cijfers worden met hulp van een softwareprogramma ingeslepen. Zodoende wordt op een speelse en moderne wijze de mentale en visuele voorstelling van de grafemen geautomatiseerd. Novoskript Digitaal gebruikt hier nadrukkelijk de computer, in combinatie met touchscreen of digitaal schoolbord, als hulpmiddel bij ’

Aan de slag

Ik installeer het programma probleemloos op ons netwerk. Het programma neemt slechts beperkte ruimte in op de server en systeembestanden op de werkstations zijn niet nodig. De opzet, vormgeving en bediening van het programma zijn uiterst eenvoudig. Ik bepaal vooraf via het instellingen menu met welke set letters en cijfers de leerlingen moeten gaan oefenen. Ik heb keuze uit ‘alle letters en cijfers’, de ‘Boreaal –set’ óf een ‘eigen set’ samenstellen. Ik kan de responstijd voor het hulpscherm en het geluidvolume instellen. Novoskript Digitaal kan ook aangepast worden voor leerlingen met kleurenblindheid. Tenslotte kies ik de bedieningsvorm muis of digitaal schoolbord/touchscreen. Ik kies in deze test voor touchscreen- bediening. Leerlingnamen voer ik niet in want het programma is puur voor instructie bedoeld en registreert of toetst niet.

Stoplichtsysteem

Elke letter of cijfer wordt op dezelfde wijze in zes stappen aangeleerd volgens het zogenaamde ‘stoplichtsysteem’ Deze instructievorm helpt kinderen zich te oriënteren op de begin-, pauze- en eindpunten van letters, waardoor ze deze beter onthouden.

1.de klank, een woord en een plaatje worden gekoppeld aan de letter of cijfer
2.de instructie van de stoplichten ‘begin’, ‘pauze’ en ‘eind’
3.de instructie van het bewegingstraject
4.het zelf aanklikken van begin, pauze- en eindpunten: de schrijfbeweging wordt nogmaals gevisualiseerd
5.het spelen van het stippenspel: zélf het begin, pauze en einde van de letter of cijfer aangeven
6.het maken van een regenboogletter of cijfer met verschillende digitale ‘kleurpotloden’

Bij ieder onderdeel geeft de stem van acteur Frank Groothof duidelijke instructies en opdrachten aan de leerling. Iedere letter of cijfer heeft zijn eigen begeleidend muziekje. De melodietjes zijn goed gekozen, worden voldoende gevarieerd en liggen aangenaam in het gehoor. Bij foutief uitgevoerde opdrachten krijgt de leerling nog één kans, hierna verschijnt onherroepelijk een groot vraagteken op het scherm en moet de leerling naar het juiste hulpscherm schakelen.
Dit navigeren is nog moeilijk voor de jonge leerling. Waarom wordt niet direct automatisch na een tweede foutieve handeling sturende feedback gegeven door het programma? Op dit punt kan Novoskript Digitaal nog wel verbeterd worden.

Enthousiaste leerlingen
Het inslijpen van de schrijfpatronen met de vinger op het touchscreen [of het digitaal schoolbord ] is een uitstekende en leuke oefening. De leerlingen die ik met het programma heb laten werken waren enthousiast en wilden graag op deze wijze leren schrijven en vooral veel herhalen. Het aanleren van de schrijfverbindingen en hoofdletters geschiedt op vergelijkbare wijze.

Conclusie

Novoskript Digitaal laat kinderen op een interactieve wijze kijken naar schrijfpatronen en daagt hen uit middels muis, touchscreen of digitaal schoolbord zélf te exploreren en de schrijfpatronen in te slijpen. Novoskript Digitaal kan ingezet worden als interactief leerprogramma die de individualisering van het schrijfonderwijs mogelijk maakt. Leerlingen uit de groepen twee, drie of vier kunnen zelfstandig met het programma werken en krijgen met deze werkwijze de kans om veelvuldig de schrijfpatronen te herhalen. Kinderen willen graag leren schrijven. De computer zorgt voor een gedegen mentale en visuele voorstelling van de letters en verbindingen. Pas hierna kan de overstap gemaakt worden naar pen en papier en zal de didactische begeleiding van de leerkracht weer onmisbaar zijn.

Novoskript Digitaal kan wellicht ook de tekortkoming van jonge leraren compenseren. Veel leraren in opleiding krijgen nog maar summier schrijfonderwijs op de PABO. Met het resultaat dat jonge leerkrachten veelal een matig voorbeeldhandschrift kunnen demonstreren. Het zou goed zijn als óók PABO opleidingen Novoskript Digitaal aanschaffen om studenten op zelfstandige wijze, middels de dynamische schrijfinstructies van Frank Groothof, de juiste patronen en verbindingen te leren. Wat mij betreft heeft Boreaal dit jaar terecht de IPON Award gewonnen.

Internet
http://www.boreaal.nl/
www.magevents.nl/ipon

Uitgever

Boreaal

Prijs
netwerkversie en schoollicentie,
prijs afhankelijk van aantal leerlingen:
<100 leerlingen € 220,-
<300 leerlingen € 355,-
vanaf 500 leerlingen € 495,-
demoversie gratis te downloaden

Systeemeisen

Pentium 800Mhz+
32Mb geheugen
100Mb vrije ruimte
Windows XP/Vista
SVGA 800×600
geluidskaart/boxen/hoofdtelefoon