Meisjes uit Iran, gekleed in bruine hibabs, stoere jongens uit Beieren en giebelende Chinese meisjes, ze waren allemaal vriendelijk, enthousiast en fanatiek. De deelnemers van 6 tot 19 jaar kwamen uit alle delen van de wereld. Van Zuid-Afrika tot Finland, Japan tot Engeland tot de VS. Pubers uit Taiwan, Zuid-Korea, Mexico, Iran, Isra

Meisjes uit Iran, gekleed in bruine hibabs, stoere jongens uit Beieren en giebelende Chinese meisjes, ze waren allemaal vriendelijk, enthousiast en fanatiek. De deelnemers van 6 tot 19 jaar kwamen uit alle delen van de wereld. Van Zuid-Afrika tot Finland, Japan tot Engeland tot de VS. Pubers uit Taiwan, Zuid-Korea, Mexico, Iran, Israël, Rusland, Australië, Duitsland, België en uiteraard Nederland. In totaal waren er 103 teams uit 30 landen naar Eindhoven gekomen. Je herkende ze vaak aan de kleine robot die ze bij zich droegen en als een baby koesterden. Voor Nederland  namen drie teams deel: De Talentenclub uit Rotterdam, het Mendel College uit Haarlem en het Cosmicus Montessori Lyceum uit Amsterdam.  De laatste begeleidt door docent Hakan Akkas. Robocup junior kent competities voor voetbal, rescue en dans.

Waarom robotica?
Er zijn zeker drie redenen om aan robotica te doen in het onderwijs (zowel het basis- als het voortgezet onderwijs) 1.  Het bouwen en programmeren van je eigen robot is gewoon ‘cool’.  Het is creatief en je leert ‘spelenderwijs’ programmeren. Soms wordt coding/programmeren/probleemoplossen tot de 21th century skills gerekend. 2. Bij robotica komen verschillende disciplines aan de orde: techniek, biologie (bijv. de werking van ledenmaten), natuurkunde en creatieve vakken. Het geeft talrijke mogelijkheden tot vakkenintegratie 3. Robotica vinden we tegenwoordig in steeds meer (ook huishoudelijke) toepassingen. Er is nu en in de komende jaren een grote behoefte aan bèta/techniek geschoolde mensen. Ondanks de toestroom dit jaar kiezen nog veel te weinig jongeren in ons land voor een studie en beroep in de informatica en techniek. Robotica vormt een uitdagende stimulans. En je bent verzekerd van een baan.
In het meer dan 1 miljoen keren bekeken filmpje What most schools don't teach: http://www.youtube.com/watch?v=nKIu9yen5nc houden mensen als Bill Gates, Mark Zuckerberg, maar ook rappers, ontwerpers een pleidooi voor meer aandacht voor programmeren in het onderwijs.

Kinderen leren programmeren gaat terug tot de jaren ’80. Het was Seymour Papert die met zijn programmeertaal LOGO wees op de mogelijkheden om kinderen o.a. een schildpadje, de zogenaamde LOGO-turtle, te programmeren. Zijn boek Mindstorms, Computers and Powerfull Ideas, dat uit kwam in 1980, is nog steeds een klassieker en zeer leesbaar boek. Het gaat dus niet om een cursus puur programmeren, integendeel het gaat om het exploreren van een Turtle-wereld met behulp van de speciale taal LOGO. Mitchel Resnick (o.a. de ontwikkelaar van Scratch, de motiverende, educatieve programmeertaal van het MIT) nam het stokje van Papert over toen Papert slachtoffer werd bij een ernstig verkeersongeluk in Vietnam. Resnick speelt ook een belangrijke rol in de ontwikkeling van de “programmeerbare LEGO-stenen” (zoals de EV3) die de basis vormt van veel junior robots. Met de recent ontwikkelde taal Hopscotch komt Scratch nu ook binnen het bereik van iPad al gaat het dan vooral om games.

Robotica in de klas
Peter van Lith is voorzitter van het Nederlandse organisatiecomité van het succesvolle  WorldroboCup junior 2013. Hij is een van de Nederlandse pioniers op het gebied van robotica en onderwijs. Hij behoort vanaf het eerste uur van Robocup tot de organisatoren. RoboCup is eind negentiger jaren opgericht met als doel het onderzoek naar Kunstmatige Intelligentie en Robotica te stimuleren door jaarlijks uitdagende wedstrijden te organiseren. Peter wordt spoedig opgevolgd door Martin Klomp van de TU Delft.

Ieder jaar worden de spelregels aangepast om de opdrachten wat moeilijker te maken. RoboCup Junior is een onderdeel van RoboCup en heeft ten doel leerlingen van 9-19 jaar enthousiast te maken voor techniek en robotica. Voetbal is het belangrijkste onderdeel, maar daarnaast zijn er wedstrijden in Rescue en Dansen. Alle robots moeten door de leerlingen zelf zijn gebouwd en moeten geheel autonoom werken.

Peter stelt dat Nederland met name goed is met robotica voor de agricultuur en medische toepassingen. Daarnaast speelt Nederland een prominente rol bij de ontwikkeling van lopende robots, met name vanuit de TU Delft. De TU Eindhoven is vorig jaar wereldkampioen met voetballende robots geworden. De voorgaande jaren waren ze altijd tweede bij de WK net als dit jaar. In Nederland is er een organisatie RoboNed waarin alle bedrijven en universiteiten de krachten gebundeld hebben om een landelijk plan te maken voor de verdere uitbouw van robotica-activiteiten in Nederland.

Peter beaamt het vakoverstijgende karakter van robotica: “ Om een goed werkende robot te kunnen maken is kennis over mechanica, elektronica en informatica nodig. Daarnaast zijn er vele raakvlakken met vakken als biologie, filosofie en psychologie.
Leerlingen die met robotica aan de slag gaan, zullen leren om te gaan met informatica en met programmerenleren. Door de verwante vakken steken ze tegelijkertijd ook het een en ander op over wetenschap en techniek.”

In Nederland zijn lesmodules ontwikkeld voor het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs in het kader van het NLT vak (natuur, leven en techniek). Aan leerlingen van  basisscholen worden door enkele middelbare scholen wekelijks robotica-lessen. Daarnaast zijn er verschillende scholen waar Robotica via het NLT vak standaard in het curriculum wordt aangeboden. Op verschillende scholen werken leerlingen aan profielwerkstukken op het gebied van robotica. Daarbij kunnen ze hulp krijgen via RoboCup Junior. Er zijn plannen een speciaal centrum bij het Science Center van de TU Delft op te zetten.

De EV3 is een doorbraak
Op de markt Made in Holland die ook werd gehouden tijdens Robocup verdrong men zich voor de CMA-stand waarop de twee nieuwste Mindstorms EV3 robots van LEGO waren te zien. Begeleiders van jongeren uit China, Zuid-Amerika en Rusland boden Ron Vonk van CMA (een van de Nederlandse leveranciers van de EV3) cash bedragen om een EV 3 al vast mee naar huis te mogen nemen.  Maar aangezien LEGO in september 2013 officieel startte met de verkoop was dit niet mogelijk.
LEGO introduceerde de EV3 afgelopen winter op de BETT 2013 in Londen.

De EV3 kan meer, ziet er gelikter uit dan bijvoorbeeld de Arduino.  Maar dat zie je ook terug in de prijs, de basisset kost € 324,50 ex.btw. Er bestaat een grote internationale Lego Robotica community. Handig voor het opdoen van inspiratie stelt Ron. CMA biedt ook workshops aan.

Robocup junior organisator Peter van Lith is ook op technische gronden enthousiast over de nieuwe EV3 (evolution 3) van Lego MindStorms. Het is de opvolger van de populaire NXT. Het is de derde generatie en deze nieuwe versie blinkt uit door zijn bijzonder krachtige processor en het gebruik van het Linux Operating System, waarmee het systeem een veel opener karakter heeft gekregen dan zijn voorgangers. Hiermee wordt een wereld van algemeen toepasbare software aangeboord. Deze trend is ook te zien in het Arduino platform en de mbed van NXP en de Raspberry-Pi. Het hart van de EV3 bestaat uit de krachtige ARM9 processor, een USB poort voor WiFi en internettoegang, Micro SD kaartlezer, 4 poorten voor motoren en backlit toetsen. De EV3 bevat 3 interactieve servomotoren, remote control, kleuren en infrarood sensoren. Doormiddel van gratis apps is het mogelijk via je smartphone de EV3 aan te sturen.  Enkele Beierse deelnemers probeerden dan ook onmiddellijk via hun iPhone de opstelling van de kleurselector die elk gekleurde LEGO-blokje in het juiste bakje deed te ontregelen.

Bij de EV3 worden ook nog enkele bouwpakketten geleverd. Zoals de SPIK3R een kruipende Starwars-achtig monstertje. TRACK3R met zijn zware hamer en ‘bazooka’s’ is ook evenmin een  pacifistisch speeltje. De Deense zoetigheid is er in de voorbeelden so wie so wel een beetje af. De uitdaging is om leuke, vredelievende voorbeelden te maken.

Zie voor een voorbeeld van robotica op het Amsterdams Cosmicus Montessori Lyceum http://www.youtube.com/watch?v=LIctXBvZTR0.

Voor fraaie videoimpressie Robocup junior zie http://www.youtube.com/watch?v=mR8Zyt33NRY