Basisschool Willibrord in Heiloo heeft sinds februari 2012 een iPadklas.

naam school: Willibrord
plaats: Heiloo
aantal leerlingen: 165
aantal leerkrachten: 11
soort onderwijs: regulier basisonderwijs
naam: Karel Wolf
functie: directeur
naam: Wytze Niezen
functie: leerkracht goep 8

 

 

Basisschool Willibrord in Heiloo heeft sinds februari 2012 een iPadklas. “Nu zijn iPads booming, maar anderhalf jaar geleden waren wij de eerste in de grote regio die ermee werkte.” Karel Wolf, directeur van Willibrord, vertelt samen met Wytze Niezen, leerkracht van groep 8, hoe hun school zich van andere scholen onderscheidt als het gaat om hun visie op en gebruik van iPads.

“De Willibrord wilde ict een boost geven”, vertelt Wolf. “Toen hebben ze Wytze en mij in huis gehaald. Wij waren thuis in de iPad. Wytze mocht de iPads in groep 8 uitproberen.” “Daarbij had ik nadrukkelijk de opdracht gekregen”, gaat Niezen verder, “om het niet bij uitproberen alleen te laten. Ik moest draagvlak zien te krijgen binnen het hele team.”

De voor- en nadelen benoemen
“Het begin was best spannend. Onze nieuwe collega’s waren gewend aan de huidige schoolsoftware. Die zouden ze met de iPads niet meer kunnen gebruiken, vanwege Flash. We hebben inzichtelijk gemaakt dat dit inderdaad een nadeel is, maar dat je ook heel veel voordeel hebt bij een iPad. Zoals mobiliteit, en de camera. ‘Maar dan kun je toch ook een laptop gebruiken?’ was de reactie. Daarom hebben we in een presentatie de iPad vergeleken met een laptop. Daarbij hebben we ook verteld wat je niet met de iPad kunt. Voor ons was vooral de flexibiliteit een positief element. En dat de iPad ook voor de kleuters heel geschikt is. Dat geldt niet voor de laptop. Uiteindelijk hebben we draagvlak gekregen, en hebben we een professioneel draadloos netwerk gerealiseerd, gesponsord vanuit de stichting. Dat was voor ons een belangrijke voorwaarde om ermee te kunnen experimenteren.”

Je moet je met je taak bezighouden
“Bij de laptop heb je veel uitleg nodig”, zegt Karel. “De iPad daarentegen heeft geen leercurve. Er kan weinig fout gaan. Je kunt geen instellingen veranderen. De iPad is erg toegankelijk. Apple streeft dit ook na: je moet je met je taak bezighouden. De techniek is er om je te ondersteunen.”

Drie fases
Wolf: “Wij gaan uit van drie fases. In fase 1 begin je met apps.” “Je moet apps dus ook niet zien als het eindstation van de iPad”, zegt Niezen. “Toch zijn apps vaak reden voor scholen om iPads aan te schaffen. Maar wij vinden dat je juist niet iPads moet implementeren omdat er toevallig een paar leuke educatieve apps zijn. Als dat het enige is wat je met de iPad wilt, dan moet je er gewoon niet aan beginnen!” “Inderdaad”, antwoord Wolf. “Want daarna begint het pas. Dan ga je, in fase 2, kijken hoe de iPad past in het huidige didactische model. Hoe kun je met de iPad je onderwijs twee keer zo effectief maken? En daarna, in fase 3, ga je uit van je lesdoel en ga je zelf, zoals je op de pabo geleerd hebt, je lessen ontwerpen.”

Twitter en youtube
Niezen gaat verder: “Wij zitten nu dus in fase 2. Hierin gebruiken we heel veel twitter en youtube. Aan het begin van de les moeten de leerlingen bijvoorbeeld op twitter zetten wat ze de vorige keer gedaan hebben. Of je laat ze iets in het kader van de geschiedenisles over propaganda op twitter zetten. Iedereen is op die manier ‘aan de beurt’, in plaats van dat je alleen één leerling klassikaal de beurt kunt geven. Je krijgt zo heel veel input van de leerlingen. Ze zijn allemaal bewust bezig met het verwerken van de vorige les, je kunt de tweets op het digibord laten zien – of op een wit scherm; je hebt het digibord eigenlijk helemaal niet meer nodig – en dat kun je klassikaal bespreken. En je kunt altijd overal je aantekeningen die je op twitter gezet hebt, ophalen. Het is een informatiebron waar de leerlingen op terug kunnen vallen. Ik zeg dan ook tegen de leerlingen dat ze de tweets moeten bekijken bij het leren van een proefwerk.”

Flipping the classroom
Willibrord is helemaal overtuigd van de voordelen van twitter en youtube. “Je kunt natuurlijk ook een community-omgeving alleen voor de school aanschaffen, maar dat is heel duur. Twitter en youtube zijn gratis. Youtube is bovendien hét platform om in te zetten voor Flipping the classroom”, licht Niezen toe. [Flipping the classroom is de omgekeerde lesmethode. Leerlingen kijken zelfstandig in de les of thuis een instructie en gaan tijdens de les opdrachten maken; red]. “Je vindt heel veel educatieve video’s op youtube. Ik laat de leerlingen zelf instructiefilmpjes bekijken. Dat mogen ze doen waar ze willen. Je bent niet meer lokaalgebonden. Wie wil, krijgt daarna toelichting, of kan het filmpje later nog een keer bekijken. Zo heb je veel meer tijd voor zorgkinderen. En de leerlingen zijn veel gemotiveerder.”

Eigen portfolio opstellen
Wolf: “Zoals gezegd zijn we nog niet klaar voor fase 3. In deze fase gebruik je de fictieve voorbeelden uit bestaande methodes veel minder; je bent veel meer wereldoriënterend bezig. Stel, je hebt het bij aardrijkskunde over bergen en bergketens. Dat is een heel breed onderwerp. Bij een bestaande methode leren de leerlingen datgene waarvan de uitgever vindt dat het belangrijk is. Maar in de ‘echte wereld’ lopen de interesses van mensen heel erg uiteen. Daarom laat je in fase 3 de leerlingen zelf bepalen wat ze willen leren. Op die manier maken ze hun eigen kennis. Ze stellen hun eigen portfolio op. De ene leerling wil weten wat de hoogste berg is, terwijl de andere wil weten hoe een berg ontstaan is. Iedereen gaat zijn eigen weg. En daarna kunnen ze hun bevindingen aan elkaar presenteren en met elkaar bespreken. Dat is creatief en actief leren. Ze leunen niet achterover wachtend op een ‘het goede antwoord is a’. De iPad is hier een heel goed middel bij. Wij beseffen dat deze manier van lesgeven wel moet passen bij de leerkracht. Als je jaren methodisch lesgegeven hebt, is dit een behoorlijke omschakeling.”

Risico’s
Willibrord krijgt vaak de vraag of het werken met twitter en youtube geen risico’s met zich meebrengt. “We beseffen dat het openbare middelen zijn”, beaamt Karel. “Maar we leren de leerlingen ermee om te gaan. Omdat we de tweets meteen bekijken, kunnen we zo nodig direct ingrijpen. We geven dus eigenlijk mediawijsheid met ‘levend’ materiaal. Dat heeft veel meer impact dan tien theoretische lessen op vrijdagmiddag.”

Just do it
“Het klinkt allemaal misschien wel heel eenvoudig, wat we nu schetsen,” zegt Karel, “maar wij willen ons niet door risico’s laten weerhouden. Het gebruik van social media heeft zoveel voordelen. En het maakt nu eenmaal onderdeel uit van de ‘echte’ wereld. Daarom trotseren wij de risico’s. ‘Just do it’, zoals Nike zegt. Heel toepasselijk voor ict in het onderwijs. Het begint met lef. Wees niet bang voor beren op de weg. Die moet je gewoon aangaan. Durf het onbekende in te stappen. Zeg niet: ‘We kennen het niet, dus we doen het niet.’ Nee, we doen het wel, en als we tegen problemen aanlopen dan kijken we hoe we het gaan doen. Er zijn zoveel mogelijkheden, dus ook oplossingen! Let op mijn woorden!”

willibrord-school.nl