Op basisschool de Zwerm in Sint Maarten doen de leerlingen aan eilandhoppen. Een gevaarlijke onderneming, want op die eilanden moeten ze oppassen voor enge muggen, stekelige kastanjes en meer… “Het is een heel leuke game waarbij de leerlingen met tien vingers leren typen. Omdat het niveau van de leerlingen op dit gebied zo divers is, bieden we de methode facultatief aan. We verwachten daarbij een redelijk grote inbreng van de ouders.”

Naam school: De Zwerm
Plaats: Sint Maarten
Aantal leerlingen: 80
Aantal leerkrachten: 9
Soort onderwijs: openbaar basisonderwijs
Eveline van Mameren: locatieleider

Op basisschool de Zwerm in Sint Maarten doen de leerlingen aan eilandhoppen. Een gevaarlijke onderneming, want op die eilanden moeten ze oppassen voor enge muggen, stekelige kastanjes en  meer…  "Het is een heel leuke game waarbij de leerlingen met tien vingers leren typen. Omdat het niveau van de leerlingen op dit gebied zo divers is, bieden we de methode facultatief aan. We verwachten daarbij een redelijk grote inbreng van de ouders."

"We vinden het belangrijk dat leerlingen leren typen. Het is een mooie voorbereiding op de volgende school. Daar wordt verlangd dat je snel kunt typen. Maar de ene leerling moet echt nog zoeken naar de letters, terwijl de ander het al heel goed kan. Daarom hebben we besloten dat de leerlingen, of hun ouders, er zelf voor kunnen kiezen om het vak wel of niet te doen." Aan het woord is Eveline van Mameren, locatieleider op basisschool de Zwerm. "We geven de typeles dan ook niet zelf. Dat doet een van de ouders, vrijwillig. Een heel jaar lang. We bieden wel de faciliteiten zoals de methode en de computers, en de leerlingen kunnen een half uur per week onder schooltijd aan hun typehuiswerk besteden. Of als ze hun andere werk af hebben, en er is nog tijd over, dan kunnen ze er natuurlijk ook voor kiezen om de typeoefeningen te doen. Sommigen doen alles op school, anderen doen een deel of alles thuis."

Concentratie vereist
Op de Zwerm wordt de typeles gegeven aan leerlingen in groep 7. "Ongeveer een derde van de hele groep volgt de typeles. Sommige jaren doen we groep 7 en 8 tegelijk, maar dit jaar hebben we alleen voor groep 7 gekozen. De leerlingen kunnen dan in kleine groepen werken. We hebben sowieso geen 21 computers staan", zegt Eveline met wat spijt in haar stem. "Maar voor de typeles is dat niet erg, want er is veel concentratie nodig tijdens de typelessen. We merken dat concentreren op school meestal wel lukt, maar dat het thuis toch wel lastig is. Er is vaak zo veel afleiding. Het vergt heel wat discipline van de leerling. Daarom gaan we ervan uit dat de ouders daar thuis goed bij helpen. Zowel de leerling als de ouder moet er serieus mee omgaan. De ouders betalen overigens een deel van de methode mee, dus die maken over het algemeen een bewuste keuze."

Eilandhoppen
"Het is trouwens wel een heel leuk programma, dat Typeworld", zegt Eveline. "Het is interactief en je speelt het online. De leerlingen varen met een boot van eiland naar eiland, en op de eilanden worden ze via weggetjes in een vaste route naar de verschillende dorpen gebracht. Daar krijgen ze instructies, maken ze de verplichte oefeningen en kunnen ze games doen. En daarmee verdienen ze ook nog eens gadges. Dat is natuurlijk nog het leukste ", knipoogt Eveline. "Die gadgets verzamelt de leerling op zijn eigen eiland, waardoor zijn eiland steeds mooier en voller wordt. En… er is ook nog een bonusgadget. Dat maakt het extra spannend!"

Begeleiding
Er zit een begeleidersmodule bij, wat een goede ondersteuning is voor de ouder die de typelessen geeft. "Met de module hebben we inzicht in de resultaten van de leerlingen en we kunnen vanuit de module berichten sturen aan de leerlingen. Verder kunnen we als we willen het niveau aanpassen. De typecursus gaat ervan uit dat de leerling aan het einde van de rit 100 aanslagen per minuut kan doen, maar in de managertool kunnen we het niveau naar boven of naar beneden aanpassen. De ouder die de les geeft, doet dat in overleg met ons. Daarnaast zijn er op de eilanden zogenaamde groene dorpen, waar de leerling oefeningen vindt die speciaal voor hem of haar bedoeld zijn. Als hij bijvoorbeeld moeite heeft met de puntkomma-toets en de q, dan kan hij die letters daar nog eens extra oefenen. Er zijn verschillende typeoefeningen. Oefeningen die op snelheid gaan, dus waarbij je moet doortypen, nauwkeurigheidsoefeningen en oefeningen op ritme."

Toevoeging op onderwijsinhoud
De Zwerm doet naast typen een heleboel met ICT. "Het zit ingebed in de vakken. We geven het niet als een vak op zich. De helft van de opdrachten wordt uitgevoerd op de computer. Bijvoorbeeld verwerkingsopdrachten. Instructies geven we op het digibord." De Zwerm gebruikt bijvoorbeeld Prezi, Blockster, Snappet, Veiliglerenlezen, Gyzy, Teleblik en Beeldbank. "We doen heel veel met filmpjes. Vooral filmpjes die iets vertellen over de achtergrond van het onderwerp waar we mee bezig zijn. Alleen digitale instructies gebruiken we nog niet zo veel. Het aanbod is zo groot… We zijn nog aan het bekijken wat er allemaal is. En moeten daarbij keuzes maken. Belangrijk is dat het iets toevoegt aan onze onderwijsinhoud."

Tablet
"Aan het einde van het afgelopen schooljaar is groep 4 met de tablet gaan werken. De tablet is dit schooljaar meegegaan naar groep 5. In deze leeftijdcategorie is de spanningsboog van de leerlingen vaak erg kort. De tablet heeft daar een heel positieve invloed op. De leerlingen worden als het ware in de tablet gezogen. De kinderen reageerden trouwens heel enthousiast, toen we aankondigden dat we met tablets zouden gaan werken. Ze konden niet wachten totdat het zover was. Ze zijn er hartstikke blij mee en gaan heel graag naar school. Ik hoop dat dat zo blijft", lacht Eveline.

Meerwaarde
In haar onderwijs hanteert de Zwerm het IGDI-model: interactieve, gedifferentieerde, directe instructie. Stap 1 is de start van de les: Wat gaan we vandaag leren? Stap 2 is de interactieve groepsinstructie van de nieuwe stof. Daarna gaan de leerlingen onder begeleiding oefenen. In stap 4 gaan de leerlingen de stof zelfstandig toepassen of krijgen zo nodig verlengde instructie, waarna in stap 5 de feedback volgt. "Toen de leerlingen van groep 4 [nu 5] nog geen tablet hadden, gingen ze vanaf stap 4 met hun boek en schrift op tafel de opgaven maken, en legden daarna hun schrift op de kast. De leerkracht probeerde dit zo snel mogelijk na te kijken. Met de software die wij op de tablet hebben, Snappet, krijgen de leerlingen na elk gemaakte opgave te zien of ze het goed gedaan hebben. Ze kunnen dus meteen hun fouten verbeteren. Op die manier kunnen verkeerde denkwijzen zich niet inslijpen in hun geheugen. Bovendien ziet de leerkracht ondertussen op de computer hoe de leerlingen het doen, en kan, als dat nodig is, meteen actie ondernemen. De tablets hebben echt meerwaarde!"

Aan elkaar of blokletters?
"We leren de leerlingen ook nog wel schrijven, hoor", lacht Eveline tot slot. "Want dat is ook nog belangrijk. We hebben op school wel gekeken in welke vorm we dat moeten gaan doen. Want het zit er dik in dat de leerlingen die nu bij ons in de middenbouw zitten, op de middelbare school met tablets of laptops gaan werken. Dus het snel kunnen schrijven om aantekeningen te kunnen maken op de middelbare school is niet meer nodig, en ook het schoonschrift voor officiële correspondentie is achterhaald. Maar dit betekent niet dat kinderen geen eigen handschrift nodig hebben. Daarom leren we de leerlingen die met een tablet werken in blokschrift te schrijven, en de leerlingen van groep 7 en 8 leren hun eigen handschrift te vormen. Het niet aan elkaar schrijven is voor zwakke spellers trouwens ook veel prettiger. Want je denkt dan per letter na over de juiste spelling in plaats van aan het begin van het hele woord", sluit Eveline af.

Links:

www.bsdezwerm.nl

snappet.org/

typeworld.nl